Đăng ký để truy cập
Đăng ký để đọc phần hướng dẫn triển khai, danh sách lỗi thường gặp và các bước kiểm tra thực tế.
Điều 508 của Đạo luật Phục hồi chức năng (Section 508 of the Rehabilitation Act) là quy định của Hoa Kỳ về khả năng tiếp cận đối với công nghệ thông tin và truyền thông của cơ quan liên bang. Khi cơ quan liên bang phát triển, mua sắm, duy trì hoặc sử dụng công nghệ này, người khuyết tật cần có khả năng tiếp cận thông tin và dịch vụ ở mức tương đương với người dùng khác.
Nói đơn giản, Điều 508 yêu cầu website, phần mềm, tài liệu điện tử và thiết bị công nghệ không được chỉ phục vụ người dùng nhìn thấy màn hình, dùng chuột hoặc nghe được âm thanh. Một dịch vụ công trực tuyến chỉ thật sự hữu ích khi người dùng có thể đọc bằng trình đọc màn hình, thao tác bằng bàn phím, hiểu nội dung qua văn bản thay thế và hoàn thành nhiệm vụ mà không bị chặn bởi thiết kế.
Nói ngắn gọn về Điều 508
- Đối tượng chính là các cơ quan liên bang Hoa Kỳ khi họ phát triển, mua sắm, duy trì hoặc sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông.
- Nhà cung cấp và đơn vị nhận thầu bị ảnh hưởng khi sản phẩm hoặc dịch vụ của họ nằm trong yêu cầu mua sắm, hợp đồng hoặc vận hành của chính phủ liên bang.
- Khả năng tiếp cận không chỉ áp dụng cho website. Phần mềm, ứng dụng, tài liệu điện tử, phần cứng và dịch vụ hỗ trợ cũng có thể nằm trong phạm vi cần xem xét.
- WCAG là bộ hướng dẫn kỹ thuật quan trọng khi kiểm tra nội dung web, nhưng khi nói về tuân thủ pháp lý cần đối chiếu đúng phiên bản tiêu chuẩn và yêu cầu trong từng dự án.
Phạm vi áp dụng của Điều 508
Điều 508 thường được nhắc đến trong bối cảnh website của chính phủ, nhưng phạm vi thực tế rộng hơn. Thuật ngữ cần chú ý là ICT, tức công nghệ thông tin và truyền thông. ICT có thể bao gồm website, hệ thống nội bộ, phần mềm nghiệp vụ, tài liệu PDF, tài liệu Word, phần cứng máy tính và các dịch vụ hỗ trợ người dùng.
| Đối tượng | Ý nghĩa thực tế |
|---|---|
| Cơ quan liên bang Hoa Kỳ | Cần xem xét khả năng tiếp cận khi phát triển, mua sắm, duy trì hoặc sử dụng ICT. |
| Website và dịch vụ số | Nội dung, điều hướng, biểu mẫu, liên kết và chức năng tương tác cần sử dụng được với nhiều cách truy cập khác nhau. |
| Phần mềm và ứng dụng | Giao diện, thông báo, trạng thái điều khiển và luồng thao tác cần hỗ trợ người dùng dùng bàn phím hoặc công nghệ hỗ trợ. |
| Tài liệu điện tử | PDF, Word và tài liệu số cần có cấu trúc đọc hợp lý, tiêu đề rõ, văn bản thay thế cho hình ảnh quan trọng và bảng dễ hiểu. |
| Nhà cung cấp cho chính phủ liên bang | Cần kiểm tra yêu cầu cụ thể trong hồ sơ mua sắm, hợp đồng và chính sách của cơ quan liên quan. |
Với doanh nghiệp tư nhân không cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cho cơ quan liên bang, không nên hiểu Điều 508 như một câu trả lời pháp lý duy nhất cho mọi website. Tuy vậy, các nguyên tắc của Điều 508 và WCAG vẫn hữu ích vì chúng giúp nhóm thiết kế, phát triển và vận hành nhận diện rào cản mà người dùng có thể gặp trong thực tế.
Mối liên hệ giữa Điều 508 và WCAG
WCAG là viết tắt của Web Content Accessibility Guidelines, bộ hướng dẫn về khả năng tiếp cận nội dung web. WCAG chia yêu cầu thành các tiêu chí kiểm tra được và có các mức phù hợp như A, AA và AAA. Vì vậy, WCAG thường được dùng như ngôn ngữ chung giữa người phụ trách pháp lý, người mua sắm, nhà thiết kế, lập trình viên và người kiểm thử.
Các tiêu chuẩn 508 sửa đổi của Hoa Kỳ được hài hòa với WCAG 2.0. Điều này không có nghĩa là mọi dự án chỉ cần đọc một danh sách kiểm tra duy nhất. Khi có hợp đồng, chính sách mua sắm hoặc yêu cầu của cơ quan liên bang, phiên bản tiêu chuẩn được ghi trong tài liệu đó mới là căn cứ cần theo.
Trong vận hành website hiện đại, nhiều nhóm kiểm tra thêm theo WCAG 2.1 hoặc phiên bản mới hơn để bao phủ tốt hơn các tình huống như thiết bị di động, hiển thị linh hoạt và thao tác cảm ứng. Cách làm này hữu ích như mục tiêu chất lượng nội bộ, nhưng không nên gọi là nghĩa vụ Section 508 nếu tài liệu pháp lý hoặc hợp đồng không quy định như vậy.
Các yêu cầu nên kiểm tra trước
Một bài kiểm tra Điều 508 không nên bắt đầu bằng câu hỏi “có đạt điểm công cụ hay không”. Câu hỏi trước tiên là người dùng có thể nhận thông tin, thao tác, hiểu nội dung và hoàn thành nhiệm vụ bằng nhiều cách khác nhau hay không.
| Hạng mục | Cách hiểu đơn giản | Ví dụ kiểm tra |
|---|---|---|
| Văn bản thay thế | Hình ảnh quan trọng cần có mô tả bằng chữ. | Biểu đồ có phần tóm tắt nội dung, không chỉ có hình ảnh. |
| Thao tác bằng bàn phím | Chức năng chính không phụ thuộc vào chuột. | Người dùng có thể dùng phím Tab để đi qua nút, menu và biểu mẫu theo thứ tự hợp lý. |
| Không dựa vào màu sắc duy nhất | Thông tin cần có dấu hiệu khác ngoài màu. | Lỗi biểu mẫu không chỉ hiển thị bằng màu đỏ mà còn có thông báo bằng văn bản. |
| Thứ tự đọc và cấu trúc HTML | Trình đọc màn hình cần đọc nội dung theo trật tự có nghĩa. | Tiêu đề dùng đúng cấp, bảng có tiêu đề cột và danh sách được đánh dấu bằng phần tử danh sách. |
| Nội dung âm thanh và video | Người không nghe hoặc không nhìn được vẫn cần nắm thông tin chính. | Video có phụ đề, bản chép lời hoặc mô tả âm thanh khi nội dung hình ảnh mang ý nghĩa quan trọng. |
| Tài liệu điện tử | PDF và tài liệu văn phòng cũng cần đọc được bằng công nghệ hỗ trợ. | Tài liệu có tiêu đề, thứ tự đọc, văn bản thay thế và liên kết mô tả rõ đích đến. |
Vì sao Điều 508 quan trọng
Điều 508 đặt khả năng tiếp cận thành một phần của trách nhiệm cung cấp thông tin và dịch vụ công. Nếu một người dân không thể nộp biểu mẫu, đọc hướng dẫn hoặc sử dụng hệ thống vì thiết kế loại trừ công nghệ hỗ trợ, dịch vụ số đó chưa tạo ra quyền tiếp cận tương đương.
Với các nhóm làm sản phẩm, Điều 508 cũng giúp biến khả năng tiếp cận từ việc “sửa cuối dự án” thành yêu cầu được xem xét từ mua sắm, thiết kế, phát triển, kiểm thử đến vận hành. Điều này giảm rủi ro phải sửa lại toàn bộ giao diện hoặc tài liệu sau khi đã phát hành.
Nếu cần đặt Section 508 trong bối cảnh rộng hơn, bài viết về khả năng tiếp cận web ở Nhật Bản và Mỹ giúp so sánh sự khác nhau giữa luật, tiêu chuẩn và mức độ phổ biến.
Greeden đã phát hành UUU Web Accessibility Widget Tool, công cụ hỗ trợ cải thiện khả năng truy cập web. Nếu đang rà soát website hoặc sản phẩm kỹ thuật số, hãy xem thêm thông tin chi tiết.