Đăng ký để truy cập
Đọc thêm nội dung này khi bạn đăng ký ngay hôm nay.
Tiêu chuẩn đạt được trong hướng dẫn vận hành website công cộng cho mọi người là bộ tiêu chí dùng để kiểm tra xem một trang web công cộng có dễ tiếp cận, dễ hiểu và dễ sử dụng đối với nhiều nhóm người dùng hay không.
Ở đây, khả năng tiếp cận web nghĩa là người dùng có thể nhận thông tin và thao tác trên website ngay cả khi họ dùng trình đọc màn hình, bàn phím, thiết bị hỗ trợ, màn hình nhỏ, hoặc cần nhiều thời gian hơn để đọc và nhập liệu. Với website của cơ quan công cộng, yêu cầu này đặc biệt quan trọng vì thông tin hành chính cần đến được với người khuyết tật, người cao tuổi và những người dùng trong các điều kiện sử dụng khác nhau.
Bài viết này giải thích cách hiểu các tiêu chuẩn đạt được, mối liên hệ với WCAG trong khả năng tiếp cận web, và cách áp dụng các tiêu chí này vào công việc thiết kế, phát triển, kiểm tra và vận hành website công cộng.
Tiêu chuẩn đạt được là gì?
Tiêu chuẩn đạt được là điều kiện có thể kiểm tra được. Thay vì chỉ nói chung rằng “website phải dễ dùng”, tiêu chuẩn đạt được chuyển mục tiêu đó thành các câu hỏi cụ thể: hình ảnh đã có văn bản thay thế chưa, văn bản có đủ tương phản với nền không, người dùng có thể thao tác bằng bàn phím không, và nội dung có được đánh dấu bằng HTML hợp lý để công nghệ hỗ trợ hiểu đúng không.
Trong bối cảnh Nhật Bản, hướng dẫn vận hành website công cộng cho mọi người thường được hiểu cùng với JIS X 8341-3:2016 và WCAG 2.0. Các tiêu chuẩn này không chỉ dành cho giai đoạn xây dựng ban đầu. Chúng còn là cơ sở để kiểm tra định kỳ, sửa lỗi, đào tạo đội ngũ vận hành và tiếp nhận phản hồi từ người dùng.
Ba mục tiêu vận hành
- Cung cấp thông tin có thể tiếp cận: người dùng cần đọc, nghe, hiểu hoặc chuyển đổi nội dung bằng cách phù hợp với họ.
- Duy trì nội dung có thể sử dụng: biểu mẫu, nút, liên kết, điều hướng và tài liệu cần hoạt động với nhiều cách thao tác khác nhau.
- Cải tiến liên tục: website cần được kiểm tra sau khi công khai, nhất là khi thêm trang mới, thay đổi giao diện hoặc cập nhật chức năng.
Bốn nguyên tắc cần kiểm tra
WCAG sắp xếp khả năng tiếp cận theo bốn nguyên tắc: có thể nhận thức được, có thể thao tác được, có thể hiểu được và vững chắc. Bảng dưới đây diễn giải các nguyên tắc này theo góc nhìn vận hành website công cộng.
| Nguyên tắc | Câu hỏi vận hành | Ví dụ kiểm tra |
|---|---|---|
| Có thể nhận thức được | Người dùng có nhận được thông tin bằng cách họ có thể tiếp cận không? | Văn bản thay thế cho hình ảnh, độ tương phản màu, nội dung thay thế cho video hoặc âm thanh. |
| Có thể thao tác được | Người dùng có thể dùng website mà không phụ thuộc vào chuột hoặc một cách thao tác duy nhất không? | Điều hướng bằng bàn phím, thứ tự focus hợp lý, tùy chọn điều chỉnh giới hạn thời gian. |
| Có thể hiểu được | Nội dung và thao tác có rõ ràng, nhất quán và dự đoán được không? | Ngôn ngữ dễ hiểu, nhãn biểu mẫu rõ ràng, điều hướng nhất quán giữa các trang. |
| Vững chắc | Nội dung có được công nghệ hỗ trợ và trình duyệt diễn giải chính xác không? | HTML có cấu trúc, tiêu đề đúng cấp, tên và vai trò của thành phần giao diện được thể hiện rõ. |
Có thể nhận thức được
Nội dung phải được trình bày để người dùng có thể nhận biết. Nếu một hình ảnh chứa thông tin quan trọng, văn bản thay thế cần truyền đạt ý nghĩa của hình ảnh đó. Nếu văn bản và nền có độ tương phản thấp, người dùng có thị lực yếu hoặc đang xem ngoài trời có thể không đọc được nội dung.
Có thể thao tác được
Website công cộng không nên chỉ hoạt động tốt với chuột. Người dùng bàn phím, công tắc hỗ trợ hoặc thiết bị nhập liệu khác cũng cần mở menu, di chuyển qua liên kết, gửi biểu mẫu và quay lại nội dung chính một cách ổn định. Với các thao tác có giới hạn thời gian, website nên cho người dùng đủ thời gian hoặc cách gia hạn phù hợp.
Có thể hiểu được
Nội dung dễ tiếp cận chưa đủ nếu người dùng không hiểu mình cần làm gì tiếp theo. Tiêu đề, nhãn nút, thông báo lỗi và hướng dẫn nhập liệu cần dùng ngôn ngữ rõ ràng. Điều hướng cũng cần nhất quán để người dùng không phải học lại cách sử dụng ở mỗi trang.
Chúng tôi đã phát hành UUU Web Accessibility Widget Tool, công cụ hỗ trợ triển khai các chức năng cải thiện khả năng tiếp cận web. Nếu bạn đang xem xét cải thiện khả năng tiếp cận cho website, hãy tham khảo thêm thông tin chi tiết.