Đăng ký để truy cập
Đọc thêm nội dung này khi bạn đăng ký ngay hôm nay.
Khả năng tiếp cận web không chỉ là việc “thêm vài tính năng hỗ trợ” vào cuối dự án. Đó là cách thiết kế nội dung, giao diện và thao tác để nhiều người có thể nhận biết, hiểu, điều hướng và tương tác với trang web theo cách phù hợp với họ.
Người khuyết tật có thể sử dụng web bằng nhiều phương thức khác nhau: nghe nội dung bằng trình đọc màn hình, đọc chữ nổi, phóng to chữ, điều khiển bằng bàn phím, nhập liệu bằng giọng nói hoặc theo dõi phụ đề. Vì vậy, một trang web dễ tiếp cận cần hoạt động tốt không chỉ với chuột và màn hình thông thường, mà còn với các công nghệ hỗ trợ và thói quen sử dụng đa dạng.
1. Những rào cản thường gặp khi sử dụng web
Mỗi người có nhu cầu khác nhau, nhưng nhiều rào cản trên web thường lặp lại ở các nhóm người dùng sau. Hiểu rõ rào cản giúp nhà phát triển và người tạo nội dung biết nên sửa từ đâu.
| Nhóm nhu cầu | Rào cản thường gặp | Hỗ trợ nên có |
|---|---|---|
| Khiếm thị hoặc suy giảm thị lực | Không đọc được hình ảnh, nút không có nhãn, cấu trúc tiêu đề lộn xộn, độ tương phản thấp. | Văn bản thay thế cho ảnh, tiêu đề đúng cấp, nhãn rõ ràng, tương phản đủ, hỗ trợ trình đọc màn hình. |
| Khiếm thính hoặc khó nghe | Video và âm thanh không có thông tin thay thế. | Phụ đề, bản chép lời và mô tả nội dung âm thanh quan trọng. |
| Khuyết tật vận động | Không thể dùng chuột chính xác, vùng bấm nhỏ, thao tác kéo thả hoặc di chuột bắt buộc. | Điều hướng bằng bàn phím, thứ tự focus hợp lý, nút và liên kết dễ thao tác, hỗ trợ thiết bị công tắc hoặc nhập liệu giọng nói. |
| Khó khăn về nhận thức | Nội dung dài nhưng thiếu cấu trúc, menu phức tạp, thông báo lỗi khó hiểu, chuyển động gây mất tập trung. | Ngôn ngữ rõ ràng, từng bước cụ thể, bố cục nhất quán, tóm tắt và ví dụ ngắn. |
Điểm quan trọng là không nên xem các nhóm này như những “trường hợp ngoại lệ”. Một thay đổi như tiêu đề rõ ràng, nút dễ hiểu hoặc phụ đề cho video thường giúp cả người dùng không khuyết tật trong các tình huống như dùng điện thoại ngoài trời, xem video không bật âm thanh hoặc thao tác khi thiết bị chuột bị hỏng.
2. Các công nghệ hỗ trợ thường gặp
Công nghệ hỗ trợ là phần mềm hoặc thiết bị giúp người dùng truy cập nội dung số theo cách phù hợp với khả năng của họ. Công nghệ hỗ trợ chỉ phát huy hiệu quả khi trang web có cấu trúc và nội dung đủ rõ ràng.
- Trình đọc màn hình: đọc nội dung và thông tin giao diện bằng giọng nói hoặc gửi thông tin đến màn hình chữ nổi. Công cụ này cần tiêu đề, nhãn biểu mẫu, văn bản liên kết và văn bản thay thế được viết đúng nghĩa.
- Màn hình chữ nổi: chuyển nội dung văn bản sang chữ nổi để người dùng đọc bằng xúc giác. Nội dung càng có cấu trúc tốt thì việc đọc và di chuyển giữa các phần càng dễ hơn.
- Nhập liệu bằng giọng nói: cho phép người dùng ra lệnh, nhập văn bản hoặc điều khiển giao diện mà không cần bàn phím hay chuột truyền thống. Các nút và trường nhập liệu cần có tên rõ ràng để người dùng gọi đúng chức năng.
- Thiết bị công tắc và joystick: hỗ trợ người dùng có khả năng vận động hạn chế thao tác theo từng bước. Trang web cần có thứ tự focus dễ đoán và không khóa người dùng trong menu, hộp thoại hoặc thành phần tương tác.
- Phụ đề và bản chép lời: giúp người dùng không nghe được âm thanh vẫn hiểu nội dung video hoặc audio. Bản chép lời cũng giúp người đọc quét nhanh nội dung trước khi quyết định xem hoặc nghe đầy đủ.
Các công cụ trên không thay thế cho thiết kế tốt. Nếu liên kết chỉ ghi “xem thêm”, ảnh thiếu mô tả, form không báo lỗi rõ ràng hoặc chức năng bắt buộc dùng chuột, người dùng vẫn có thể gặp khó khăn dù đang sử dụng công nghệ hỗ trợ.
Chúng tôi đã phát hành UUU Web Accessibility Widget Tool, công cụ giúp triển khai và cải thiện khả năng truy cập web dễ dàng hơn. Nếu bạn quan tâm đến việc cải thiện khả năng truy cập, hãy xem thêm thông tin chi tiết.